Başarı Sırası Şartı Olan Bölümler: Tıp, Hukuk, Mühendislik ve Öğretmenlik Barajları

Eskiden YKS'de lisans tercihi için 180, önlisans için 150 puan barajı vardı. Bu sabit barajlar 2022'den itibaren kaldırıldı. Yerlerine bazı bölüm gruplarında başarı sırası şartları getirildi. Bugün tıptan mühendisliğe kadar binlerce program bu şartlara tabi. Bu yazıda şartların nasıl işlediğini, hangi programları kapsadığını ve 2026 yerleştirmesine etkisini kılavuz koşulları ve yerleştirme verileriyle anlatıyoruz.

Başarı sırası şartı nasıl işler?

Kılavuzdaki ifade bütün gruplarda benzerdir. Örneğin tıp için:

Tıp programlarına; programın yerleştirme puan türünde başarı sırası 50 bininci sırada olan adayın yerleştirme puanının altında yerleştirme puanına sahip adaylar yerleştirilmeyecektir.

Bu cümlenin pratikte anlamı şudur:

1. Sınır puan değil, sıradır. O yılın 50 bininci adayının puanı ne ise sınır odur. Sınav zor geçerse puan düşer, kolay geçerse yükselir; ama sınır her zaman "ilk 50 bin" olarak kalır.
2. Ek puansız sıranız esas alınır. Meslek lisesi mezunlarına verilen ek puan bu hesapta dikkate alınmaz.
3. Şartı sağlamıyorsanız tercih edemezsiniz. Tercih etseniz bile o tercih yerleştirmeye alınmaz. Bu kural yalnızca genel kontenjanı değil, diğer kontenjan türlerini de kapsar.
4. Program boş kalsa da şart geçerlidir. Kontenjanı dolmayan bir programa bile şartı sağlamayan bir aday yerleştirilmez.

Hangi bölümlerde hangi şart var?

2026 kılavuzundaki genel şartlar ve 2026 yerleştirmesindeki tablo:

Son sütun, şartların ne kadar katı uygulandığını gösteriyor: her grupta en geç dolan program sınırın hemen altında kaldı. Tıpta en son dolan program 49.623., diş hekimliğinde 79.895., hukukta 99.505., mimarlıkta 249.972. sırada doldu. Yani şart, bu bölümlere giriş için fiilî alt sınırı belirliyor.

Mühendislikte istisnalar

300 binlik mühendislik şartı her mühendislik programını kapsamıyor. Kılavuza göre şunlar şartın dışındadır:

• Orman, Ziraat, Tarım Bilimleri ve Teknolojileri ile Su Ürünleri/Su Bilimleri fakültelerinin programları
• Ağaç İşleri Endüstri Mühendisliği, Biyosistem Mühendisliği, Balıkçılık Teknolojisi Mühendisliği ve Su Ürünleri Mühendisliği

Bir istisna da istisnanın içinde: Ziraat fakültelerindeki Gıda Mühendisliği programları şarta dahildir. 2026'da şarta tabi 2.182 mühendislik programının en kalabalık grupları Bilgisayar (332), Elektrik-Elektronik (271), Makine (207), Endüstri (207) ve İnşaat (192) Mühendisliğiydi.

Öğretmenlikte kapsam

300 binlik şart bütün öğretmenlik programlarını ve Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık programını kapsıyor. 2026'da şarta tabi 1.016 programın en kalabalıkları İngilizce, Sınıf ve Okul Öncesi Öğretmenliği ile Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlıktı.

Programa özel şartlar

Genel şartların yanında bazı üniversiteler belirli programları için daha sıkı şartlar koyabiliyor. 2026 kılavuzunda bazı mühendislik, mimarlık, iktisat, işletme, siyaset bilimi ve dil programlarında 40 bin ile 300 bin arasında değişen programa özel şartlar yer aldı. Bu şartlar program sayfalarımızdaki özel koşullar bölümünde görünür.

Hukuk barajında neler oldu?

Hukuk, şartı en çok tartışılan bölüm. Kısa bir kronoloji:

• 2022–2024: Hukuk programlarında 125 bin şartı uygulandı. Verilerimizde bu dönemde hiçbir hukuk programı 125 binin ötesinde dolmadı.
• 2025 kılavuzu: Şart 100 bin olarak ilan edildi.
• 2025 tercih dönemi: Danıştay, düzenlemenin 2025'ten itibaren uygulanmasına yönelik kısmının yürütmesini durdurdu. ÖSYM Ağustos 2025'te sınırı yeniden 125 bin olarak güncelledi. 2025'te en son dolan hukuk programı 124.887. sırada doldu.
• 2026: Şart 100 bin olarak uygulandı. En son dolan hukuk programı 99.505. sırada doldu; 100 binin ötesinde dolan hiçbir hukuk programı yok.

Şartın 100 bine çekilmesinden en çok vakıf üniversitelerinin indirimli ve ücretli hukuk programları etkilendi: 2025'te 16 hukuk programı 100 bin ile 125 bin arasında dolmuştu. 2026'da 170 hukuk programından 37'si kontenjanını dolduramadı. Hukuk seçeneklerini sıra aralıklarına göre Tıp, Hukuk ve Bilgisayar Mühendisliği: Hangi Sıraya Kadar Hangi Üniversite? yazımızda listeledik.

Şartlar yüzünden dolmayan programlar

Başarı sırası şartları, özellikle vakıf üniversitelerinde ciddi sayıda boş kontenjana yol açıyor:

• Mühendislikte 577 program dolmadı ve 7.300'den fazla koltuk boş kaldı. Dolmayan programların 269'u vakıf üniversitelerinde.
• Mimarlıkta 194 programın 69'u dolmadı. Ücretli bir mimarlık programına yerleşmek isteyen ama ilk 250 binde olmayan bir aday, program boş kalsa bile yerleşemiyor.
• Öğretmenlikte 201 program dolmadı. Bunların 97'si devlet üniversitelerinde. Fen Bilgisi Öğretmenliğindeki çöküşü Kontenjanı Boş Kalan Bölümler yazımızda ayrıntılı inceledik.

Mantık basit: şartı sağlayan adayların çoğu devlet üniversitelerini veya burslu kontenjanları tercih ediyor. Sınırın hemen gerisindeki adaylar ise bu programları hiç tercih edemiyor. Ortada kalan ücretli programlar boş kalıyor.

Tercih yaparken nelere dikkat etmelisiniz?

1. Ek puansız sıranızı kontrol ediniz. Sonuç belgenizde ilgili puan türündeki ek puansız başarı sıranıza bakınız ve hedef bölümün şartıyla karşılaştırınız.
2. Sınırdaysanız alternatif hazırlayınız. Sıranız şartın hemen içindeyse bu bölümlerdeki son sıralarda dolan programlara yerleşme şansınız var. Ancak bu programların sayısı az; listenizde şartsız bölümlerden de seçenekler bulundurunuz.
3. Şartları her yıl yeniden okuyunuz. Hukuk örneğinde görüldüğü gibi şartlar değişebiliyor. Bu yazıdaki rakamlar 2026 kılavuzuna ve 2026 yerleştirmesine dayanır.
4. Programa özel şartları atlamayınız. Genel şartın yanında bazı programların kendi şartları olabilir. Program sayfalarımızdaki özel koşullar bölümünü mutlaka okuyunuz.

Puanınızın ve sıranızın nasıl hesaplandığını YKS Puanı Nasıl Hesaplanır? yazımızda, şartlara uygun programları sıranıza göre listelemeyi ise Sıralamanıza Göre sayfamızda bulabilirsiniz.

Kesin ve güncel bilgi için ÖSYM kılavuzunu kontrol ediniz. Başarı sırası şartları her yıl değişebilir; bu yazı 2026 kılavuzuna ve yerleştirme verilerine dayanır.