YKS Puanı Nasıl Hesaplanır? Net, Katsayı, OBP ve Sıralama (Örnek Hesaplarla)

YKS sonuçları açıklandığında karşınıza üç sayı çıkar: ham puan, yerleştirme puanı ve başarı sırası. Bu yazıda bu üç sayının nasıl oluştuğunu adım adım anlatıyoruz. Örnekleri YKS Puan Hesaplama aracımızın motoruyla hesapladık. Sonuçları da 2022–2026 yerleştirmelerindeki gerçek taban puan ve sıra verileriyle sıralamaya çevirdik. Böylece "bir net daha yapsam sıram ne kadar değişir?" sorusuna sayısal bir cevap verebiliyoruz.

Adım 1: Netlerin hesaplanması

Her testte net, şu formülle bulunur:

Net = Doğru − (Yanlış ÷ 4)

Dört yanlış bir doğruyu götürür, boş bırakılan sorular ise neti etkilemez. 40 soruluk bir testte 30 doğru, 8 yanlış ve 2 boş yapan adayın neti 30 − 2 = 28'dir.

YKS üç oturumdan oluşur:

Adaylar AYT'de yalnızca hedefledikleri puan türünün testlerini çözer. Sayısal (SAY) puan için Matematik ve Fen testleri, Eşit Ağırlık (EA) için Matematik ile Edebiyat-Sosyal Bilimler-1 testleri, Sözel (SÖZ) için Edebiyat-Sosyal Bilimler-1 ve Sosyal Bilimler-2 testleri kullanılır. Dil puanı YDT ile hesaplanır.

Adım 2: Ham puan ve katsayılar

ÖSYM puanları doğrudan netlerden değil, standart puanlardan hesaplar. Her testteki netiniz, o testi çözen tüm adayların ortalaması ve dağılımıyla karşılaştırılır. Bu yüzden aynı net, kolay geçen bir yılda daha az, zor geçen bir yılda daha çok puan getirir. Sınav sonrası yayımlanan "katsayılar", bu hesabın yaklaşık bir özetidir. Puan şu biçimde tahmin edilir:

Ham puan ≈ Sabit başlangıç puanı + Σ (katsayı × net)

SAY, EA ve SÖZ puanlarında TYT'nin ağırlığı %40, AYT'nin ağırlığı %60'tır. Dil puanında ise TYT %40, YDT %60 ağırlıkla hesaplanır. Ham puanlar 100 ile 500 arasında değişir.

Örneğin 2025 sınavı için kullanılan yaklaşık sayısal katsayılar şöyledir:

Tablodaki en önemli bilgi şu: sayısal puanda bir AYT neti, bir TYT netinin yaklaşık iki katı puan getirir. Katsayılar her yıl değişir ve kesin değerler sınavdan sonra belli olur. Bu nedenle sınav öncesinde yapılan her hesaplama bir tahmindir.

Adım 3: OBP ve yerleştirme puanı

Yerleştirme puanı, ham puanınıza okuldan gelen katkının eklenmesiyle oluşur:

1. OBP = Diploma notu × 5. Diploma notu 50–100 arasında olduğu için OBP 250–500 arasındadır.
2. Okul katkısı = OBP × 0,12. Yani okuldan en az 30, en fazla 60 puan gelir.
3. Yerleştirme puanı = Ham puan + Okul katkısı.

Önceki yıl yerleşme kuralı: Bir önceki yıl herhangi bir programa yerleşen adayın OBP'si, kılavuzdaki istisnalar dışında 0,12 yerine 0,06 ile çarpılır. Kayıt yaptırmamış olmanız bu kuralı değiştirmez. Bu yüzden listenize gerçekten okumak istemediğiniz bir programı "nasılsa yerleşmem" diye yazmamanız önemlidir.

Örnek hesap: sayısal bir aday

Diploma notu 85 olan bir adayın netleri şöyle olsun:

Bu aday için hesaplama motorumuzun sonucu:

• SAY ham puan: yaklaşık 359,2
• Okul katkısı: 425 × 0,12 = 51,0
• SAY yerleştirme puanı: yaklaşık 410,2
• Tahmini başarı sırası: 2026 verisine göre yaklaşık 105.200

Bir net daha ne kazandırır?

Aynı adayın farklı senaryolardaki tahmini SAY sırası (2026 yerleştirme verisine göre):

Bu tablodan üç pratik sonuç çıkıyor:

1. AYT Matematik, sıralamayı en hızlı değiştiren test. Aynı 5 net, AYT Matematikte yapıldığında TYT Matematiğe göre iki kattan fazla sıra kazandırıyor. Sınava kalan sürenizi planlarken bunu dikkate almanız yararlı olur.
2. Diploma notu küçümsenmemeli. 15 puanlık diploma farkı, bu adayda 10 binden fazla sıra farkı yaratıyor.
3. Önceki yıl yerleşmek ağır bir bedel. OBP katkısının yarıya inmesi bu adayı 30 binden fazla sıra geriye atıyor. Bunu telafi etmek için yaklaşık 9 net daha fazla AYT Matematik neti gerekir.

Aynı puan, farklı yıl, farklı sıra

Puanın tek başına yeterli olmamasının nedeni burada. Örnek adayımızın 410 civarındaki SAY puanı, farklı yılların yerleştirme verisinde şu sıralara karşılık geliyor:

Aynı puan bir yılda 72 bine, başka bir yılda 105 bine denk gelebiliyor. Bu fark, sınavın zorluğuna ve aday dağılımına göre oluşur. Bu yüzden tercih yaparken puanınızı değil, başarı sıranızı esas alınız. Konunun ayrıntısı için YKS'de Başarı Sırası Nedir, Taban Puandan Farkı Ne? yazımıza bakabilirsiniz.

Baraj puanı var mı?

Eskiden lisans programlarını tercih etmek için 180, önlisans için 150 puan şartı vardı. Bu sabit barajlar 2022'den bu yana uygulanmıyor. Bunların yerine bazı programlara başarı sırası şartı getirildi. 2026 kılavuzunda yer alan bazı örnekler:

Hukukta sınır son yıllarda değişti: 2022–2025 yerleştirmelerinde 125 bin olarak uygulanan şart, 2026'da 100 bine indi. Bu şartlar her yıl güncellenebilir. Tercih yapacağınız yılın kılavuzundaki koşulları mutlaka kontrol ediniz. Ayrıca puanınızın hesaplanabilmesi için kılavuzda belirtilen asgari net koşullarını da sağlamanız gerekir.

Kendi puanınızı hesaplayınız

YKS Puan Hesaplama aracımıza doğru ve yanlış sayılarınızı ve diploma notunuzu girerek tüm puan türlerinde tahmini puanınızı görebilirsiniz. Araç, bulunan puanı 2022–2026 yerleştirmelerindeki gerçek taban puan ve sıra verileriyle karşılaştırır. Sonuçta size tek bir sıra yerine bir sıra aralığı ve bu aralığa uygun tercih seçenekleri sunar. Hedef bölümünüze yerleşenlerin ortalama netlerini merak ediyorsanız Hangi Bölüm İçin Kaç Net Gerekir? yazımıza da göz atabilirsiniz.

Kesin ve güncel bilgi için ÖSYM kılavuzunu kontrol ediniz. Katsayılar ve sıra karşılıkları tahminîdir; resmî sonuç yerine geçmez.