Bir bölümün kolaylaşması, o bölümün kötü olduğu anlamına mı gelir?

Hayır. Kolaylaşma çoğunlukla kontenjan artışı, yeni açılan programlar veya o yılki talep değişimiyle ilgilidir. Bölümün eğitim kalitesi veya iş imkânları hakkında tek başına bilgi vermez. Bilgisayar Mühendisliği bunun iyi bir örneğidir: medyan taban sıra 58 binden 112 bine çıkarken en üst programlar hâlâ ilk 3 bin içinde doluyor.

Neden puan yerine başarı sırasını karşılaştırdınız?

Puanlar sınavın zorluğuna göre her yıl değişir; aynı puan farklı yıllarda farklı bir rekabeti gösterebilir. Başarı sırası ise adaylar arasındaki konumu gösterdiği için yıllar arasında daha karşılaştırılabilirdir.

Göreli değişim neden ham sıra farkından farklı?

Bazı puan türlerinde tüm programların sırası birlikte kayıyor. Örneğin eşit ağırlık programlarının taban sıraları 2022'den 2026'ya medyan olarak yaklaşık %33 küçüldü. Bu genel kaymayı çıkarmazsak bölümleri haksız biçimde 'zorlaştı' ya da 'kolaylaştı' diye etiketlemiş oluruz.

Bu tablo 2027 tercihlerinde ne kadar işe yarar?

Tablo geçmişi betimler, geleceği tahmin etmez. Ancak beş yıl boyunca istikrarlı biçimde zorlaşan bir bölümü listenizde 'güvenli' saymadan önce iki kez düşünmeniz için iyi bir uyarıdır.

2022–2026 En Çok Zorlaşan ve Kolaylaşan Bölümler: 5 Yıllık Taban Sırası Analizi

Tercih döneminde en sık yapılan hata, bir bölümün yalnızca son yılki taban sıralamasına bakmaktır. Oysa birçok bölümde rekabet her yıl aynı yöne doğru kayıyor. Yıllardır üst üste zorlaşan bir programı geçen yılın sırasına bakarak "güvenli" saymak, listenizi farkında olmadan riskli hâle getirebilir.

Bu yazıda 8.273 lisans programının 2022 ve 2026 taban başarı sıralarını karşılaştırdık. Her iki yılın sıraları da YÖK Atlas'ın yayımladığı resmî değerlerdir. Amacımız, hangi bölümlerin gerçekten zorlaştığını, hangilerinin kolaylaştığını ve bunun arkasındaki olası nedenleri sayılarla göstermek.

Kısa özet

En çok zorlaşanlar: Özel Eğitim Öğretmenliği, Sanat Tarihi, gemi ve denizcilik mühendislikleri, Ekonometri ve Maliye. Özel Eğitim Öğretmenliğinde medyan taban sıra 16.613'ten 5.879'a indi.
En çok kolaylaşanlar: Matematik Öğretmenliği, Dijital Oyun Tasarımı, Yazılım ve Bilgisayar Mühendisliği. İlköğretim Matematik Öğretmenliğinde medyan taban sıra 94 binden 233 bine çıktı.
Hukuk belirgin biçimde zorlaştı: kontenjan azaldı ve 2026'da başarı sırası şartı 125 binden 100 bine indi.
Yerinde sayanlar: Diş Hekimliği ve Eczacılık beş yılda neredeyse hiç değişmedi.
Kolaylaşma "bölüm kötüleşti" demek değildir. Kolaylaşan bölümlerin çoğunda kontenjan belirgin biçimde arttı.

Nasıl hesapladık?

Karşılaştırmayı puan yerine başarı sırasıyla yaptık, çünkü puanlar sınavın zorluğuna göre her yıl değişir. Ancak başarı sırasının da bir tuzağı var: bir puan türündeki bütün programların sırası birlikte kayabiliyor. 2022'den 2026'ya taban sıraları medyan olarak şu kadar değişti:

Puan türü	2022 → 2026 medyan sıra oranı	Anlamı
SAY	0,88	Sıralar genel olarak %12 küçüldü
EA	0,67	Sıralar genel olarak %33 küçüldü
SÖZ	0,63	Sıralar genel olarak %37 küçüldü
DİL	0,80	Sıralar genel olarak %20 küçüldü

Yani bir eşit ağırlık bölümünün taban sırasının %33 küçülmesi, aslında rekabetin değişmediği anlamına gelir; o puan türündeki herkes aynı oranda kaymıştır. Bu yüzden her programın değişimini kendi puan türünün genel kaymasına böldük ve buna göreli değişim dedik:

Göreli değişim eksi (−) ise program, puan türündeki genel eğilime göre zorlaşmıştır.
Artı (+) ise program genel eğilime göre kolaylaşmıştır.

Hesaba yalnızca 2022 ve 2026'da başarı sırası bulunan ve puan türü değişmeyen programları kattık. Her bölüm için tek tek programların göreli değişiminin medyanını aldık ve sonuçların tesadüfi olmaması için en az 10 programı olan bölümleri listeledik. Kodu değişen programlar (ör. başka fakülteye taşınanlar) YÖK Atlas'ın resmî kod eşlemesiyle eski kayıtlarına bağlandı. Verilerin nereden geldiğini Kaynaklar sayfasında anlatıyoruz.

En çok zorlaşan 15 bölüm

Bölüm	Puan türü	Program	Medyan taban sıra 2022	Medyan taban sıra 2026	Göreli değişim
Özel Eğitim Öğretmenliği	SÖZ	75	16.613	5.879	−%41
Sanat Tarihi	SÖZ	43	781.307	300.861	−%38
Gemi İnşaatı ve Gemi Makineleri Mühendisliği	SAY	10	126.161	59.409	−%37
Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri	EA	31	865.383	352.275	−%37
Havacılık Elektrik ve Elektroniği	SAY	11	208.737	106.771	−%37
Gemi Makineleri İşletme Mühendisliği	SAY	10	90.090	52.550	−%36
Ekonometri	EA	24	947.058	427.560	−%36
Denizcilik İşletmeleri Yönetimi	EA	13	435.908	194.503	−%36
Maliye	EA	60	775.862	323.834	−%33
Metalurji ve Malzeme Mühendisliği	SAY	30	215.956	123.303	−%30
Deniz Ulaştırma İşletme Mühendisliği	SAY	12	151.244	98.365	−%29
İstatistik	SAY	20	256.724	148.116	−%29
İktisat	EA	142	729.526	318.318	−%27
Kimya Mühendisliği	SAY	36	103.546	74.079	−%27
Çağdaş Türk Lehçeleri ve Edebiyatları	SÖZ	15	1.189.330	547.071	−%27

Özel Eğitim Öğretmenliği: öğretmenlikte ayrışan bölüm

Listenin başındaki bölüm dikkat çekici, çünkü aşağıda göreceğiniz gibi öğretmenlik bölümlerinin çoğu kolaylaştı. Özel Eğitim Öğretmenliği ise ters yönde ilerledi ve 2026'da da zorlaşmaya devam etti. En çok tercih edilen programlarda değişim çok keskin:

Hacettepe Üniversitesi: 3.372 (2022) → 955 (2026)
Ankara Üniversitesi: 6.483 → 1.506
Gazi Üniversitesi: 8.305 → 1.872

Bu bölüm artık sözel puan türünde ilk birkaç bin içinde doluyor. Özel eğitim alanındaki öğretmen ihtiyacı ve bazı programlarda sağlanan burs imkânları talebi artıran olası etkenler arasında sayılabilir. Bu bölümü düşünüyorsanız eski yılların sıralarını değil, 2026 sırasını ve eğilimi esas alınız.

Sayısal disiplinler ve iktisadi bilimler

İstatistik, Kimya Mühendisliği ve Metalurji ve Malzeme Mühendisliği SAY puan türünde belirgin biçimde zorlaştı. ODTÜ İstatistik'in taban sırası 31.702'den 20.940'a, Hacettepe İstatistik'inki 132.067'den 60.854'e indi. Eşit ağırlıkta ise Ekonometri, Maliye, İktisat ve Çalışma Ekonomisi göreli olarak %27–37 zorlaştı.

Denizcilik ve havacılık

Gemi inşaatı, gemi makineleri, deniz ulaştırma, denizcilik işletmeleri ve havacılık elektrik-elektroniği aynı listede yer alıyor. Bu alanlarda program ve kontenjan sayıları görece küçük olduğu için talepteki küçük bir artış bile taban sıralarını hızla aşağı çekebiliyor.

En çok kolaylaşan 15 bölüm

Bölüm	Puan türü	Program	Medyan taban sıra 2022	Medyan taban sıra 2026	Göreli değişim
İlköğretim Matematik Öğretmenliği	SAY	77	94.183	232.512	+%172
Dijital Oyun Tasarımı	SAY	13	107.005	215.432	+%147
Yazılım Mühendisliği	SAY	67	58.319	134.457	+%130
Bilgisayar Mühendisliği	SAY	191	58.404	112.400	+%103
Matematik Öğretmenliği	SAY	13	74.320	139.785	+%93
Sosyal Bilgiler Öğretmenliği	SÖZ	64	91.310	96.558	+%68
Grafik Tasarımı	EA	10	199.978	235.684	+%59
Psikoloji	EA	235	124.705	121.826	+%58
Türkçe Öğretmenliği	SÖZ	76	40.348	35.504	+%48
İslami İlimler	SÖZ	15	514.692	511.214	+%43
Fen Bilgisi Öğretmenliği	SAY	11	180.530	229.200	+%42
İç Mimarlık ve Çevre Tasarımı	EA	102	250.678	213.352	+%38
Endüstriyel Tasarım	SAY	49	180.693	170.979	+%30
Moleküler Biyoloji ve Genetik	SAY	80	167.535	239.961	+%28
Beslenme ve Diyetetik	SAY	140	242.032	248.650	+%27

Psikoloji ve İç Mimarlık satırlarına dikkat: ham medyan sıra neredeyse aynı kalmış, hatta İç Mimarlıkta küçülmüş. Ancak eşit ağırlıkta tüm programlar ortalama %33 öne kaydığı için bu bölümler göreli olarak kolaylaşmış sayılır. Göreli değişimi kullanmamızın nedeni tam olarak budur.

Öğretmenlik bölümleri

Kolaylaşanlar listesinde beş öğretmenlik bölümü var. İlköğretim Matematik Öğretmenliğinde en güçlü programlar bile belirgin biçimde geriledi:

Boğaziçi Üniversitesi: 50.928 (2022) → 63.893 (2026)
ODTÜ: 49.727 → 74.176
Hacettepe Üniversitesi: 54.599 → 85.528

Bölümün medyan taban sırası (233 bin), öğretmenlik programlarında uygulanan 300 binlik başarı sırası şartına oldukça yaklaşmış durumda. Kontenjan da buna göre azaltıldı: bugün var olan programların toplam kontenjanı 2022'de 4.033 iken 2026'da 2.375'e indi. Buna rağmen 2026'da yaklaşık her on bir kontenjandan biri boş kaldı. Öğretmen atamalarına ilişkin belirsizlik ve mesleğe giriş sistemindeki değişiklik tartışmaları, talebin düşmesinin olası nedenleri arasında gösterilebilir.

Bu durum, öğretmen olmak isteyen adaylar için bir fırsat: birkaç yıl önce ulaşılamayan programlar bugün çok daha geniş bir sıralama aralığına açık.

Bilgisayar ve Yazılım Mühendisliği: kolaylaşma mı, kontenjan patlaması mı?

Bu iki bölümün kolaylaşması, talebin düştüğünden çok arzın arttığını gösteriyor:

Bölüm	Bugünkü programların 2022 kontenjanı	2026 kontenjanı	2026'da yerleşen
Bilgisayar Mühendisliği	10.491	13.367	11.238
Yazılım Mühendisliği	3.250	4.756	2.936

Bilgisayar Mühendisliğinde kontenjan beş yılda yaklaşık %27, Yazılım Mühendisliğinde %46 arttı. 2026'da Yazılım Mühendisliği kontenjanlarının yaklaşık %38'i, Bilgisayar Mühendisliği kontenjanlarının %16'sı boş kaldı. Kontenjan bu kadar hızlı artınca son yerleşen adayın sırası doğal olarak yükseliyor.

Kolaylaşma 2026'da zirveye de yansıdı: ODTÜ Bilgisayar Mühendisliği 878'den 2.989'a, İTÜ Bilgisayar Mühendisliği 1.179'dan 2.503'e çıktı. Yine de ikisi de ilk 3 bin içinde doluyor. Medyan taban sıranın 58 binden 112 bine çıkması ise esas olarak yeni açılan ve orta sıralardaki programlardan kaynaklanıyor. Bilgisayar alanını hedefliyorsanız bu, ilk 100 bin içinde geçmiş yıllara göre çok daha fazla seçeneğiniz olduğu anlamına geliyor. Ancak üniversiteler arasındaki kalite farkını dikkatle değerlendirmeniz gerekiyor.

Popüler bölümlerde durum

Adayların en çok baktığı bölümlerde tablo şöyle:

Bölüm	Puan türü	Program	Medyan taban sıra 2022	Medyan taban sıra 2026	Göreli değişim
Tıp	SAY	195	19.660	16.027	−%12
Diş Hekimliği	SAY	130	35.679	32.840	+%5
Eczacılık	SAY	76	49.941	43.772	−%0
Hukuk	EA	120	32.874	15.956	−%25
Bilgisayar Mühendisliği	SAY	191	58.404	112.400	+%103
Elektrik-Elektronik Mühendisliği	SAY	181	125.482	99.989	−%14
Endüstri Mühendisliği	SAY	146	87.984	92.646	+%11
Makine Mühendisliği	SAY	145	187.953	132.789	−%18
İnşaat Mühendisliği	SAY	122	264.726	195.642	−%15
Mimarlık	SAY	111	151.487	145.439	+%13
Psikoloji	EA	235	124.705	121.826	+%58
Hemşirelik	SAY	250	182.822	131.084	−%16
Fizyoterapi ve Rehabilitasyon	SAY	165	290.114	236.043	+%4
İşletme	EA	261	417.316	245.453	−%19
Uluslararası İlişkiler	EA	94	450.904	283.676	−%11
Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık	EA	88	153.312	128.132	+%21

Bu tablodan üç sonuç çıkıyor:

Sağlık bölümleri en istikrarlı grup. Diş Hekimliği ve Eczacılıkta beş yıllık göreli değişim en fazla %5. Tıp ise %12 zorlaştı. Bu bölümlerde geçen yılın sırası, bu yıl için de görece güvenilir bir referanstır.
Hukuk zorlaştı. Bugün var olan hukuk programlarının toplam kontenjanı 2022'de 14.002 iken 2026'da 8.790'a indi. Üstelik başarı sırası şartı 2026'da 125 binden 100 bine çekildi. Azalan kontenjan ve sıkılaşan şart rekabeti doğrudan artırdı.
Klasik mühendislikler toparlandı. Makine, İnşaat ve Elektrik-Elektronik Mühendisliği, bilgisayar alanının tersine göreli olarak %14–18 zorlaştı. Uzun süre "talebi düşen" bölümler olarak anılan bu alanlara ilgi yeniden artıyor.

Bu veriyi tercih listenizde nasıl kullanmalısınız?

Zorlaşan bölümlerde güvenlik payını büyütünüz. Yıllardır istikrarlı biçimde zorlaşan bir programı, sıranız geçen yılın tabanına çok yakınsa "dengeli" değil "riskli" saymanız daha doğru olur. Sıralamanıza Göre aracımız trend etkisini bu şekilde hesaba katar.
Kolaylaşan bölümlerde fırsatları değerlendiriniz, ama kaliteyi gözden kaçırmayınız. Kontenjan artışıyla kolaylaşan bir alanda, aynı sıraya karşılık gelen seçenekler arasında akademik kadro ve doluluk oranı gibi göstergelere de bakınız.
Bölüm geneline değil, programa bakınız. Bölüm medyanı genel yönü gösterir; sizin için önemli olan tercih edeceğiniz programın kendi eğilimidir. Her program sayfamızda 2021–2026 sıra ve puan geçmişini grafik olarak görebilirsiniz.
Listenizi dengeleyiniz. Trendleri hesaba kattıktan sonra listenizin güvenli, dengeli ve riskli tercihler arasında nasıl dağıldığını kontrol ediniz. Bu konuda Güvenli, Dengeli, Riskli Tercih Ne Demek? yazımız yol gösterebilir.

Sonuç

Beş yıllık veri, tek yıllık tabanın gizlediği hareketi açıkça gösteriyor. Özel Eğitim Öğretmenliği, Hukuk, sayısal disiplinler ve klasik mühendislikler zorlaşırken, öğretmenlik bölümlerinin çoğu ile kontenjanı hızla büyüyen Bilgisayar ve Yazılım Mühendisliği kolaylaştı. Sağlık bölümleri ise görece istikrarlı kaldı.

Bu tablo geleceği tahmin etmez, ama tercih listenizi kurarken hangi programlarda temkinli olmanız, hangilerinde fırsat aramanız gerektiğini gösterir. Bir bölümün trendini daha ayrıntılı okumak için Geçmiş Yıl Verisiyle Bölüm Trendi Nasıl Okunur? yazımıza göz atabilirsiniz.

Kesin ve güncel bilgi için ÖSYM kılavuzunu kontrol ediniz. Bu analiz geçmiş yerleştirme verilerine dayanır ve yerleşme garantisi anlamına gelmez.